ทหารแท้ ไม่เคยตาย

การแปรรูปการปฏิบัติการรักษาสันติภาพให้เอกชนดำเนินการ (Privatizing Peacekeeping Operations)		ท่านคิดอย่างไร
บทความที่ผ่านมา ทหารเด็ก (Child Soldiers) --------------------------------------------------------------------- ขอเชิญร่วมแสดงความคิดเห็นอย่างสร้างสรรค์ --------------------------------------------------------------------- กล่าวนำ .............. ในช่วงไม่กี่ทศวรรษที่ผ่านมา การแปรรูปกิจการของรัฐให้เอกชนดำเนินการ (privatization) เป็นที่ยอมรับกันว่าเป็นแนวทางในการลดบทบาทของภาครัฐ ในขณะเดียวกันก็เป็นการเพิ่มบทบาทของภาค เอกชนในการจัดการและครอบครองทรัพย์สิน (Savas, 1987:3) มีเหตุผลอยู่หลายประการในการที่รัฐบาลแปรรูปกิจการของรัฐให้เอกชนดำเนินการ เช่น ข้อจำกัดทางด้านงบประมาณ, การแข่งขันของภาคเอกชนซึ่งเพิ่มประสิทธิภาพและคุณภาพของผลิตภัณฑ์ในขณะที่มีค่าใช้จ่ายที่ถูกกว่าเดิม (Hanke, 1987) การแปรรูปกิจการของรัฐให้เอกชนดำเนินการ ถูกนำมาใช้ครั้งแรกโดยรัฐบาลอังกฤษในปี ค.ศ.1979 (Pirie, 1988:10) ในระยะเวลาไม่กี่ปีถัดมาก็ได้รับการนำไปใช้โดยประเทศอื่น ๆ ทั่วโลก การแปรรูปกิจการของรัฐให้เอกชนดำเนินการนี้ไม่ได้เกี่ยวข้องเฉพาะในเรื่องของการบริการสาธารณะเท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องในเรื่องทางด้านการทหารและความมั่นคงอีกด้วย .............. การแปรรูปด้านการทหารให้เอกชนดำเนินการนั้นไม่ใช่เรื่องใหม่ Singer (2003) ได้กล่าวว่า “การจ้างคนภายนอกมารบในสมรภูมิของพวกคุณมีมานานเท่า ๆ กับที่มีสงครามนั่นเอง” Kevin A. O’Brien (2000, อ้างถึงใน Ballard) ได้แบ่งประเภทขององค์การทางทหารที่ไม่ใช่ของรัฐ (non-government military organizations) ออกเป็น 4 ประเภท ได้แก่ ทหารรับจ้าง (mercenaries), กองทัพพลเรือนหรือกลุ่มพลเรือนติดอาวุธและขุนศึก (private armies/militias and warlords), บริษัทรักษาความปลอดภัยเอกชน (private security companies) และบริษัททหารเอกชน (private military companies) ในปัจจุบันบริษัทรักษาความปลอดภัยเอกชนและบริษัททหารเอกชนจำนวนนับร้อยได้ถูกจัดตั้งขึ้นมาและให้ บริการทางด้านการทหารอย่างหลากหลาย เช่น การสนับสนุนการรบ, การสนับสนุนการส่งกำลังบำรุง, การให้คำปรึกษาและการฝึกด้านการทหาร, การใช้และการปรนนิบัติบำรุงอาวุธที่มีเทคโนโลยีสูง และการรวบรวมข่าวกรอง เป็นต้น(Wulf, 2005) นอกจากนี้บริษัทรักษาความปลอดภัยและบริษัททหารเอกชนยังได้ให้การบริการสนับสนุนการส่งกำลังบำรุงและการรักษาความปลอดภัย สำหรับการปฏิบัติการเพื่อสันติภาพด้วยเช่นกัน .............. ถึงแม้ว่าบริษัททหารเอกชนเหล่านี้ จะให้บริการแก่องค์การที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติการรักษาสันติภาพก็ตาม แต่ก็ไม่เคยได้ปฏิบัติหน้าที่ของการปฏิบัติการรักษาสันติภาพอย่างแท้จริง การแปรรูปการปฏิบัติการรักษาสันติภาพให้เอกชนดำเนินการอาจได้ประโยชน์ในแง่ที่ว่าสามารถปฏิบัติได้รวดเร็วกว่า ดีกว่า และถูกกว่า แต่ก็ยังคงมีปัญหาที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้เช่นกัน มีข้อโต้แย้งมากมายเกี่ยวกับข้อดี-ข้อเสียของการแปรรูปการปฏิบัติการรักษาสันติภาพให้เอกชนดำเนินการ อย่างไรก็ตามบทความนี้แสดงให้เห็นถึงข้อดีที่มีมากกว่าข้อเสีย และบริษัททหารเอกชนอาจเหมาะสมในบทบาทของการสนับสนุนมากกว่าที่จะปฏิบัติหน้าที่ของทหารอย่างแท้จริง บทความฉบับนี้จะกล่าวถึงภูมิหลังของการแปรกิจการของรัฐให้เอกชนดำเนินการและการปฏิบัติการรักษาสันติภาพ จากนั้นจะเป็นการประเมินถึงข้อดีและข้อเสียของการแปรรูป การปฏิบัติการรักษาสันติภาพให้เอกชนดำเนินการ การแปรรูปกิจการของรัฐให้เอกชนดำเนินการ (privatization) .............. คำจำกัดความคำว่า “privatization” นั้นยังไม่เป็นที่ชัดเจน แต่ก็มีความหมายที่เกี่ยวข้องกับคำนี้อยู่หลายความหมาย Savas (1987) ให้ความหมายของ ‘privatize’ ว่า “ทำให้เป็นของเอกชน, โดยเฉพาะอย่างยิ่งเพื่อเปลี่ยนจากการควบคุมหรือเป็นเจ้าของโดยรัฐไปเป็นการควบคุมหรือเป็นเจ้าของโดยเอกชน” Beesley (1992: 23) กล่าวว่า ‘Privatization ถูกใช้ในความหมายของรูปแบบของกฎหมายสำหรับบริษัทและอัตราส่วนการถือหุ้นอย่างน้อย 50 เปอร์เซ็นต์เป็นของผู้ถือหุ้นที่เป็นเอกชน” .............. การแปรรูปกิจการของรัฐให้เอกชนดำเนินการมีอยู่หลายรูปแบบ Hodge (2000:15) กล่าวว่า กิจกรรมของการแปรรูปกิจการของรัฐให้เอกชนดำเนินการแบ่งออกเป็น 5 กลุ่ม ได้แก่ การทำให้อยู่นอกการควบคุมของรัฐบาล (denationalization), การกระจายภาระ (load shedding), การแปรรูปกิจการของรัฐให้เอกชนดำเนินการด้านการผลิต (privatization of production), การขจัดกฎระเบียบหรือการทำให้เสรี (deregulation or liberalization) และการแปรรูปกิจการของรัฐให้เอกชนดำเนินการด้านการเงิน(privatization of finance) Hodge ยังกล่าวอีกว่าการแปรรูปกิจการของรัฐให้เอกชนดำเนินการนั้นรู้จักในแง่ของ “การขายรัฐวิสาหกิจและการทำสัญญาจ้างภายนอกในการให้บริการสาธารณะ” นอกจากนี้ Pirie (1988:69-249) ยังกล่าวว่า การแปรรูปกิจการของรัฐให้เอกชนดำเนินการมีอยู่ทั้งหมด 21 เทคนิค เช่น การขายกิจการที่ถือหุ้นโดยรัฐทั้งหมด, การขายกิจการตามสัดส่วน และการทำสัญญาจ้างภายนอกจากธุรกิจเอกชนในการให้บริการ เป็นต้น การปฏิบัติการรักษาสันติภาพ (Peacekeeping Operations) .............. สถาบันสันติภาพระหว่างประเทศ (the International Peace Academy) กล่าวว่า การรักษาสันติภาพ หมายถึง “การป้องกัน การยับยั้ง การทำให้เกิดความไม่รุนแรง และการยุติความเป็นปรปักษ์ระหว่างรัฐหรือภายในรัฐ ด้วยการไกล่เกลี่ยและการแทรกแซงด้วยสันติวิธีของบุคคลที่สามซึ่งใช้กองกำลังนานาชาติ ทั้งทหาร, ตำรวจ และพลเรือน เพื่อที่จะฟื้นฟูและดำรงไว้ซึ่งสันติภาพ” (Tracey, 1993:110) .............. ในช่วงยุคสงครามเย็น การปฏิบัติการรักษาสันติภาพจะรวมถึงการปฏิบัติที่มิใช่การรบ ซึ่งได้แก่ การสังเกตการณ์, การควบคุมและการตรวจสอบการหยุดยิง ส่วนในช่วงหลังสงครามเย็น การปฏิบัติการรักษาสันติภาพดูเหมือนจะมีขอบเขตหน้าที่ที่หลากหลายขึ้น เช่นเดียวกับผู้รักษาสันติภาพที่ต้องเข้าไปเกี่ยวข้องกับการสังเกตการณ์การเลือกตั้ง, การสังเกตการณ์ด้านสิทธิมนุษยชน, การจัดหาและการคุ้มครองการช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม, การช่วยเหลือในการจัดการงานด้านบริหารและการฝึกของทหารหรือตำรวจ Australia’s Participation in Peacekeeping (1994:150) ข้อดีจากการแปรรูปการปฏิบัติการรักษาสันติภาพให้เอกชนดำเนินการ ไม่มีข้อจำกัดทางด้านการเมือง .............. ข้อดีประการแรกจากการแปรรูปการปฏิบัติการรักษาสันติภาพให้เอกชนดำเนินการก็คือ บริษัททหารเอกชนไม่มีข้อจำกัดทางด้านการเมือง ตั้งแต่สิ้นสุดยุคสงครามเย็นหลายประเทศไม่เต็มใจที่จะจัดกำลังทหารเพื่อการปฏิบัติการรักษาสันติภาพ เนื่องจากประเทศเหล่านั้นพิจารณาว่าไม่ใช่เป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับตนและอาจส่งผลกระทบต่อสถานะทางการเมืองหากมีการสูญเสียเกิดขึ้น เหตุการณ์เช่นนี้เกิดขึ้นเมื่อประชาชนเกือบล้านคนถูกฆาตกรรมในรวันดา และคำเรียกร้องขององค์การสหประชาชาติที่ให้มีการดำเนินการต่อเหตุการณ์นี้ได้รับการเมินเฉยจากประเทศสมาชิก นายโคฟี่ อันนัน เลขาธิการสหประชาชาติ กล่าวว่า สหประชาชาติขาดการสนับสนุนทั้งทางด้านการทหารและการเมือง ในการเข้าแทรกแซงต่อการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ ในรวันดาซึ่งพวกหัวรุนแรงชาวฮูตูได้ฆ่าประชาชนไปมากกว่า 800,000 คน ในปี ค.ศ. 1994 (Brayton, 2002:321) นอกจากนี้นายอันนันยังกล่าวอีกด้วยว่า “หากผมมีกองกำลังอยู่หนึ่งกรมซึ่งมีอำนาจการยิงและมีกำลังพลที่ได้รับการฝึกมาอย่างดีรวมทั้งมียุทโธปกรณ์ที่ดี ผมสามารถที่จะรักษาชีวิตคนได้นับแสน” (Ballard, n.d.:11) อย่างไรก็ตามปัญหานี้อาจแก้ไขได้ด้วยการจ้างบริษัททหารเอกชน .............. โดยที่ไม่มีข้อจำกัดทางด้านการเมือง บริษัททหารเอกชนจะมองความขัดแย้งเป็นโอกาสสำหรับธุรกิจของตน ดังนั้นบริษัททหารเอกชนเต็มใจที่จะไปปฏิบัติงานในสถานที่ที่ซึ่งกองกำลังของรัฐบาลไม่สามารถที่จะกระทำได้ ตัวอย่างเช่น ในปี ค.ศ.1988 รัฐบาลสหรัฐไม่ต้องการจัดกำลังทหารอเมริกันไปปฏิบัติงานในโคโซโวเพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงทางการเมือง ดังนั้นรัฐบาลสหรัฐจึงได้ว่าจ้างบริษัท DynCorp ซึ่งเป็นบริษัทเอกชน ไปในฐานะกองกำลังทหารของสหรัฐเพื่อปฏิบัติภารกิจขององค์การเพื่อความมั่นคงและความร่วมมือในยุโรป (the Organization for Security and Co-operation in Europe) เพื่อรับรองการถอนกำลังทหารของชาวเซิร์บออกจากโคโซโว (Jonathon 1998, อ้างถึงใน Lilly, 2000:57) นอกจากนี้พนักงานของบริษัท DynCorp ที่เสียชีวิตจากการปฏิบัติภารกิจในประเทศโคลัมเบีย ได้รับความสนใจเพียงเล็กน้อยเท่านั้นหากเปรียบเทียบกับทหารอเมริกัน 5 นาย ที่เสียชีวิตจากอุบัติเหตุเครื่องบินตกในโคลัมเบีย (Tod 2000, อ้างถึงใน Lilly, 2000:54) ประสิทธิภาพด้านค่าใช้จ่าย .............. สาเหตุประการหนึ่งที่ชาติสมาชิกไม่เต็มใจก็คือ ค่าใช้จ่ายขององค์การสหประชาชาติ Regehr (1993:31) กล่าวว่า “สำหรับอนาคตอันใกล้นี้ สหประชาชาติกำลังจะทำงานภายใต้ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัด” จากเอกสารขององค์การสหประชาชาติแสดงให้เห็นว่า ตั้งแต่สิ้นสุดสงครามเย็นการปฏิบัติการรักษาสันติภาพได้เพิ่มทั้งขนาดและขอบเขต ตัวอย่างเช่น ในปี ค.ศ.1988 มีผู้รักษาสันติภาพจำนวน 11,121 คน ซึ่งรวมทั้งทหาร, ตำรวจ และพลเรือน เข้าร่วมในการปฏิบัติการรักษาสันติภาพและมีค่าใช้จ่ายประมาณ 230 ล้านเหรียญสหรัฐ เปรียบเทียบกับการปฏิบัติในปี ค.ศ.1994 มีจำนวนผู้ปฏิบัติการรักษาสันติภาพถึง 77,783 คน และงบประมาณประจำปีสำหรับการรักษาสันติภาพมีจำนวนถึง 3.6 พันล้านเหรียญสหรัฐ The Blue Helmets: A Review of United Nations Peace-keeping (1996:4) เนื่องจากข้อจำกัดด้านงบประมาณขององค์การสหประชาชาติ การแปรรูปการปฏิบัติการรักษาสันติภาพให้เอกชนดำเนินการ นับว่าเป็นทางเลือกในการแก้ปัญหาเพื่อที่จะสามารถลดค่าใช้จ่ายลงได้ .............. ตัวอย่างเช่น Executive Outcomes ซึ่งเป็นบริษัทเอกชนของประเทศแอฟริกาใต้ ได้เซ็นสัญญากับรัฐบาลเซียร่าลีโอนในการปฏิบัติงานร่วมกับกลุ่มพลเรือนติดอาวุธ เพื่อที่จะต่อสู้กับกลุ่มกบฏซึ่งรู้จักในนามของ the Revolutionary United Front หรือ RUF ค่าใช้จ่ายในการปฏิบัติงานของบริษัท Executive Outcomes สำหรับระยะเวลา 22 เดือน คือ 35 ล้านเหรียญสหรัฐ เปรียบเทียบกับค่าใช้จ่ายจำนวน 47 ล้านเหรียญสหรัฐ สำหรับผู้รักษาสันติภาพของสหประชาชาติในเซียร่าลีโอน ในระยะเวลา 8 เดือน (Brayton, 2002:313) ยิ่งกว่านั้น บริษัท Executive Outcomes ยังกล่าวว่าบริษัทสามารถที่จะเข้าไปปฏิบัติภารกิจในรวันดาเพื่อคุ้มครองประชาชนให้ปลอดภัยจากการถูกฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ ในระยะเวลา 6 เดือน ด้วยค่าใช้จ่ายเพียง 150 ล้านเหรียญสหรัฐหรือประมาณ 600,000 เหรียญสหรัฐต่อวัน ในทางกลับกันค่าใช้จ่ายของสหประชาชาติในการปฏิบัติภารกิจบรรเทาทุกข์ในรวันดา ตกประมาณ 3 ล้านเหรียญสหรัฐต่อวัน (Singer, 2003:5) นอกจากนี้ยังไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายให้บริษัททหารเอกชนในด้านผลประโยชน์ที่ไม่เป็นรูปของตัวเงิน หรือด้านสวัสดิการเช่น การดูแลด้านสุขภาพ, ค่าที่อยู่อาศัยและค่าเงินบำนาญ เป็นต้น ซึ่งจะต่างจากเจ้าหน้าที่ของรัฐบาลที่ต้องมีค่าใช้จ่ายพวกนี้ ดังนั้นการจ้างบริษัททหารเอกชนสามารถที่จะช่วยลดค่าใช้จ่ายของรัฐบาลลงได้ การตอบสนองที่รวดเร็ว .............. Lilly (2000:55) กล่าวว่า “ปัญหาอีกประการหนึ่งที่องค์การสหประชาชาติและองค์การระหว่างประเทศอื่น ๆ ประสบอยู่ ก็คือการขาดขีดความสามารถในการสนองตอบที่รวดเร็วเมื่อวิกฤติการณ์ขยายตัวขึ้น และการขาดขีดความสามารถในการเคลื่อนกำลังผู้รักษาสันติภาพที่รวดเร็ว” ทั้งนี้เนื่องจากว่าองค์การสหประชาชาติต้องการการลงความเห็นร่วมกันในการตัดสินใจ อีกทั้งยังบริหารงานด้วยหน่วยงานที่มีลักษณะเป็นลำดับชั้น ตัวอย่างเช่น ภายหลังจากที่คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติได้อนุมัติให้จัดกองกำลังรักษาสันติภาพไปปฏิบัติภารกิจในเซียร่าลีโอน ปรากฏว่า 6 เดือนถัดมาผู้รักษาสันติภาพนานาชาติส่วนใหญ่ยังคงไปไม่ถึงเซียร่าลีโอน (Mark, 2000 อ้างถึงใน Singer, 2003:59) นอกจากนี้ Singer (2003:1) ยังกล่าวว่า เมื่อเกิดการล่มสลายของรัฐ (state failure) หรือเมื่อมีความขัดแย้งเกิดขึ้น รัฐต่างๆมักจะไม่ตอบสนองต่อการเรียกร้องให้ส่งกองกำลังในการปฏิบัติการรักษาสันติภาพ ถึงแม้ว่ากองกำลังรักษาสันติภาพจะสามารถจัดตั้งได้ แต่ส่วนมากก็มักจะชักช้าในการเคลื่อนย้ายกำลัง กำลังพลได้รับการฝึกมาไม่ดีเพียงพอ ขาดแรงจูงใจ และมียุทโธปกรณ์ไม่เพียงพอ แต่บริษัททหารเอกชนสามารถที่จะตอบสนองและเคลื่อนย้ายกำลังได้รวดเร็วกว่ากองกำลังนานาชาติ เนื่องจากว่ามีบริษัททหารเอกชนอยู่เป็นจำนวนมากในหลายประเทศและบริษัทเหล่านี้ก็ไม่ต้องการการลงความเห็นร่วมกันในการตัดสินใจจากองค์การสหประชาชาติ .............. มีรายงานว่า ระหว่างปี ค.ศ.1995 ถึง 2004 มีบริษัทรักษาความปลอดภัยและบริษัททหารเอกชนมากกว่า 200 บริษัท และปฏิบัติงานในประเทศต่าง ๆ มากกว่า 100 ประเทศ ใน 6 ทวีป (Avant, 2005:9) นอกจากนี้ Herbert (2001 อ้างถึงใน Mandel, 2002:11) ยังกล่าวว่า จำนวนภาษีสำหรับอุตสาหกรรมทหารเอกชนทั่วโลกแล้วมีมูลค่าประมาณ 55.6 พันล้านเหรียญสหรัฐในปี ค.ศ.1990 และคาดว่าจะเพิ่มขึ้นถึง 202 พันล้านเหรียญสหรัฐในปี ค.ศ.2010 บริษัทเหล่านี้ในปัจจุบันได้ให้การบริการด้านต่าง ๆ เช่น การสนับสนุนการส่งกำลังบำรุง, การปฏิบัติหน้าที่ด้านการรักษาความปลอดภัย และการสนับสนุนการรบ เป็นต้น ตัวอย่างเช่น ในปี ค.ศ.1997 บริษัท Sandline International ได้เซ็นสัญญากับรัฐบาลปาปัวนิวกินีในการฝึกกำลังพลให้แก่กองทัพและวางแผนในการรุกเพื่อต่อสู้กับกลุ่มแบ่งแยกดินแดนที่มีชื่อว่า Bougainville Revolutionary Army หรือ BRA (Brayton, 2002:309) อีกตัวอย่างหนึ่งได้แก่ บริษัท Executive Outcomes กล่าวว่าตนสามารถที่จะเคลื่อนกำลังจำนวน 1,500 นายได้ภายในเวลาสิบสี่วัน และสามารถเพิ่มเติมกำลังพร้อมทั้งการสนับสนุนทางอากาศและการยิงได้ภายในระยะเวลาหกสัปดาห์ (Singer, 2003:5) ประสิทธิภาพในการทำงาน .............. บริษัททหารเอกชนหลายแห่งมีบุคลากรระดับมืออาชีพทั้งผู้ชำนาญงานและผู้เชี่ยวชาญ ภายหลังยุคสงครามเย็น หลายประเทศได้ลดขนาดกองทัพของตนลง เช่น สหรัฐอเมริกาได้ลดกำลังพลลงเกือบ 700,000 นาย รวมทุกชั้นยศ ด้วยเหตุนี้จึงเป็นการเพิ่มจำนวนของผู้เชี่ยวชาญด้านการทหารให้แก่อุตสาหกรรมทหารเอกชน พนักงานของบริษัททหารเอกชนจำนวนมากถูกสรรหาและคัดเลือกมาจากหน่วยทหารที่มีชื่อเสียง เช่น หน่วยปฏิบัติการพิเศษของอังกฤษ (Special Air Service หรือ SAS) และหน่วยปฏิบัติการพิเศษของประเทศอื่นๆ (Brayton, 2002:309) บุคคลเหล่านี้มีประสบการณ์จากการทำงานในกองทัพมากกว่า 20 ปี และสามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ตั้งแต่การทำการรบ, การลาดตระเวน ไปจนกระทั่งถึงการสนับสนุนการส่งกำลังบำรุงหรืองานด้านธุรการ (Singer, 2003:76) ตัวอย่างเช่น บริษัท Saladin Security ของอังกฤษ นอกจากจะทำการฝึกให้แก่กองทัพโอมานแล้ว ยังทำการปรนนิบัติบำรุงและขับเครื่องบินให้แก่กองทัพโอมานอีกด้วย นอกจากนี้บริษัททหารเอกชนยังให้บริการการสนับสนุนการส่งกำลังบำรุงให้แก่กองกำลังทหารของสหรัฐในอิรัก รวมทั้งเป็นผู้ใช้งานระบบและอาวุธที่มีความทันสมัย Issues and Allegations: military Privatization (2004:2) .............. บริษัททหารเอกชนจำนวนมากยังได้แสดงให้เห็นถึงความเป็นมืออาชีพด้วยการปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ตัวอย่างเช่น ในปี ค.ศ. 1995 บริษัท Executive Outcomes ได้รับการว่าจ้างจากรัฐบาลเซียร่าลีโอนให้ทำการต่อสู้กับกลุ่มกบฏ การปฏิบัติการรุกในครั้งนั้นใช้เวลาเพียงสิบเอ็ดวันและกำลังคนของ Executive Outcomes สามารถทำลายและผลักดันกลุ่มกบฏให้ออกไปจากเมืองฟรีทาวน์ซึ่งเป็นเมืองหลวงได้ ในขณะที่ผู้รักษาสันติภาพไนจีเรีย ของสหประชาชาติที่ถูกส่งไปปฏิบัติหน้าที่ในเซียร่าลีโอน ในปี ค.ศ.1999 ต้องใช้เวลาหลายปีสำหรับผลลัพธ์แบบเดียวกันนี้และมีค่าใช้จ่ายแพงกว่าเกือบ 20 เท่าของค่าใช้จ่ายที่ใช้บริษัททหารเอกชน (Singer, 2003:4) เช่นเดียวกับบริษัท Executive Outcomes ที่นำกำลังทหารของกองทัพรัฐบาลอังโกลา เข้าทำการโจมตีต่อกลุ่มกบฏยูนิต้า (the National Union for the Total Independence of Angola หรือ UNITA) และสามารถยึดพื้นที่คลังน้ำมันกลับคืนมาจากกลุ่มกบฏได้อย่างรวดเร็วโดยมีการสูญเสียเพียงเล็กน้อย อีกตัวอย่างหนึ่งได้แก่ บริษัท Military Professional Resources, Inc. หรือ MPRI ซึ่งเป็นบริษัททหารเอกชนของสหรัฐ ได้ช่วยเหลือในการจัดตั้งและปรับปรุงกองทัพแห่งชาติโครเอเชียให้มีความทันสมัย ต่อมาในปี ค.ศ.1995 กองทัพโครเอเชียก็ประสบความสำเร็จในการขับไล่กองกำลังซึ่งได้รับการสนับสนุนจากกลุ่มชาวเซิร์บ และความสำเร็จดังกล่าวทำให้บริษัทได้รับชื่อเสียงและความไว้วางใจ (Brayton, 2002:316) ยุทโธปกรณ์ของกองทัพไม่สึกหรอ .............. การเข้าร่วมในการปฏิบัติการรักษาสันติภาพ ทำให้ยุทโธปกรณ์ของกองทัพเกิดความสึกหรอซึ่งอาจกระทบถึงขีดความสามารถของกองทัพ ตามรายงานของคณะกรรมการร่วมกระทรวงการต่างประเทศและการค้าและกระทรวงกลาโหมออสเตรเลีย กองทัพออสเตรเลียได้นำยานลำเลียงพลสายพานจำนวน 36 คัน เข้าร่วมในการปฏิบัติ ‘ยุทธการโซเลซ’ (Operation Solace) ในประเทศโซมาเลีย ซึ่งได้ใช้ชิ้นส่วนอะไหล่เป็นจำนวนมากโดยเฉพาะข้อต่อสายพานและแผ่นยางรองสายพาน Australia’s Participation in Peacekeeping (1994: 59) การจ้างบริษัททหารเอกชนอาจเป็นการช่วยลดการสึกหรอของยุทโธปกรณ์ของกองทัพเนื่องจากบริษัทเหล่านี้มียุทโธปกรณ์เป็นของตนเองซึ่งรวมถึงเครื่องบิน, เฮลิคอปเตอร์และยานยนต์หุ้มเกราะ .............. บริษัท Executive Outcomes ซึ่งเป็นหนึ่งในบริษัททหารเอกชนที่ใหญ่ที่สุด ได้จ้างพนักงานมากกว่า 5,000 คน ซึ่งมีความรู้ทางด้านการทหาร มีประสบการณ์ในการฝึกและการรบ Eeben (อ้างถึงใน LoBaido, 1998:2) กล่าวว่า Executive Outcomes จัดบริการให้กับรัฐบาลต่าง ๆ ในหลาย ๆ เรื่องเช่น การฝึกทำการรบ, การปฏิบัติการลับ, การต่อต้านข่าวกรอง, การลาดตระเวนและการส่งกำลังทางอากาศ เป็นต้น เขายังกล่าวต่อไปอีกว่า “Executive Outcomes ได้จัดหาเครื่องบินขับไล่แบบมิก (MIG) ของโซเวียต, เฮลิคอปเตอร์แบบพูม่า (Puma) และของกลุ่มยุโรปตะวันออก, ปืนใหญ่, รถถัง และอาวุธแบบอื่น ๆ” อีกบริษัทหนึ่งคือ Sandline International ซึ่งมีที่ตั้งในประเทศอังกฤษ ได้จัดเจ้าหน้าที่ ซึ่งรวมถึงลูกเรือ, ช่างอากาศยาน, เจ้าหน้าที่ข่าวกรอง และเจ้าหน้าที่สนับสนุนทางภาคพื้น เพื่อทำการฝึกให้แก่กองทัพปาปัวนิวกินีและเพื่อต่อสู้กับกลุ่มกบฏแบ่งแยกดินแดน Bougainville Revolutionary Army หรือ BRA บริษัทเหล่านี้ต่างก็มียุทโธปกรณ์เป็นของตนเอง เช่น เฮลิคอปเตอร์โจมตี, เฮลิคอปเตอร์ขนส่ง, ปืนกล, เครื่องยิงลูกระเบิด และอุปกรณ์เฝ้าตรวจ เป็นต้น (Symonds, 1997:1) ข้อเสียจากการแปรรูปการปฏิบัติการรักษาสันติภาพให้เอกชนดำเนินการ ความไม่เต็มใจในการจ่ายค่าจ้างของประเทศสมาชิก .............. การขาดอำนาจหน้าที่ที่ชัดเจนขององค์การสหประชาชาติในการจ้างบริษัททหารเอกชนเพื่อปฏิบัติภารกิจรักษาสันติภาพอาจทำให้ประเทศสมาชิกไม่เต็มใจที่รับผิดชอบต่อค่าใช้จ่ายนี้ อีกทั้งยังไม่เป็นที่ชัดเจนว่าหน่วยงานใดขององค์การสหประชาชาติควรที่จะมีอำนาจหน้าที่ที่จะว่าจ้างบริษัททหารเอกชน ในการปฏิบัติการรักษาสันติภาพ โดยปกติจะต้องได้รับการอนุมัติจากคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติแล้วเท่านั้น ดังนั้นหากมีความเป็นไปได้ที่จะใช้บริษัททหารเอกชนในการปฏิบัติการรักษาสันติภาพ สำนักงานการปฏิบัติการรักษาสันติภาพแห่งสหประชาชาติ (the UN Department of Peace-Keeping Operations) อาจจะไม่เต็มใจที่จะเสนอแนวทางนี้ต่อประเทศสมาชิกหรือยอมรับกองกำลังทหารของเอกชนในฐานะส่วนหนึ่งของกองกำลังสหประชาชาติ (Lilly, 2000:59) ข้อคิดเห็นเกี่ยวกับอำนาจหน้าที่ขององค์การสหประชาชาติเคยถูกยกนำมาพิจารณาทบทวน เมื่อครั้งที่องค์การสหประชาชาติมีแนวคิดที่จะจัดตั้งกองกำลังเตรียมพร้อมของตนขึ้น Singer (2003:5) กล่าวว่า ในปี ค.ศ.1996 เมื่อเกิดวิกฤติการณ์ผู้อพยพขึ้นในภาคตะวันออกของประเทศซาอีร์ (Zaire) ทั้งสำนักงานการปฏิบัติการรักษาสันติภาพและคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ ต่างก็ถกแถลงถึงแนวความคิดในการจ้างบริษัททหารเอกชนให้ดำเนินการปราบกลุ่มกบฏในท้องถิ่น และจัด สร้างสิ่งสาธารณูปโภคพื้นฐานให้แก่ผู้อพยพ หลังจากนั้นก็ให้ส่งมอบอำนาจหน้าที่ให้กับกองกำลังปกติเมื่อสถานการณ์มีเสถียรภาพแล้ว อย่างไรก็ตามแผนนี้ได้ถูกยกเลิกไปเมื่อมีคำถามว่าใครจะเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายก้อนนี้ (Singer, 2003:5) การขาดซึ่งคุณค่าของการรักษาสันติภาพ .............. ถึงแม้บริษัททหารเอกชนจะเข้าไปเกี่ยวข้องกับการปฏิบัติการรักษาสันติภาพก็ตาม บริษัทเหล่านี้อาจขาดการเห็นคุณค่าของการรักษาสันติภาพ เนื่องจากบริษัททหารเอกชนได้รับแรงผลักดันจากผลกำไรมากกว่าคุณค่าของงาน คุณค่าของการรักษาสันติภาพประการหนึ่งก็คือความไม่เอนเอียง ซึ่งหมายความว่าผู้รักษาสันติภาพควรได้รับความไว้วางใจจากฝ่ายที่มีความขัดแย้งทั้งสองฝ่าย (James, 1990:3) แต่เนื่องจากว่าบริษัททหารเอกชนได้รับแรงผลักดันจากผลกำไรจึงอาจทำให้ละเลยหรือเพิกเฉยต่อสิ่งนี้ แต่จะรับผิดชอบต่อเฉพาะผู้ที่ว่าจ้างตนเท่านั้น นักหนังสือพิมพ์ชาวอังกฤษผู้หนึ่งได้วิจารณ์ต่อความกระตือรือร้นของ Executive Outcomes ว่า “ที่ใดก็ตามที่บริษัทนี้ไปถึง พลเรือนจะปลอดภัยจากการถูกฆ่า แต่ปัญหาก็คือพวกเขาเหล่านี้จะไปเฉพาะที่ที่ให้ค่าตอบแทนสูง” (Brayton, 2002:323) จากเอกสาร The Blue Helmets: A Review of United Nations Peace-keeping (1996:5) กล่าวว่า “การปฏิบัติการรักษาสันติภาพในรุ่นที่สองเป็นงานที่หลากหลาย มีองค์ประกอบหลายด้านทั้งทางด้านการเมือง, มนุษยธรรม, สังคมและเศรษฐกิจ ซึ่งต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญและผู้ชำนาญการพลเรือนในการบรรเทาทุกข์เพื่อทำงานควบคู่ไปกับกำลังทหาร” ดังนั้นการปฏิบัติการรักษาสันติภาพจึงมิใช่เพียงแค่การส่งกำลังทหารไปร่วมเท่านั้น แต่ยังรวมถึงกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับสันติภาพ เช่น การสังเกตการณ์การหยุดยิง, การจัดสร้างสิ่งสาธารณูปโภคพื้นฐานและการช่วยเหลือทางด้านมนุษยธรรม เป็นต้น บริษัททหารเอกชน ซึ่งไม่ได้รับการฝึกและไม่มีผลประโยชน์ต่อวัฒนธรรมหรือคุณค่าของการรักษาสันติภาพ จึงอาจจะไม่เหมาะสมในการปฏิบัติภารกิจนี้ (Singer, 2003:8) ปัญหาจากการทำสัญญา .............. บริษัททหารเอกชนอาจมีปัญหาในการทำสัญญาเพราะว่าบริษัทเหล่านี้ไม่ได้อยู่ภายใต้กฎหมายทหาร ด้วยเหตุผลดังกล่าว บริษัทอาจละเมิดสัญญาได้โดยง่ายโดยไม่กลัวการถูกลงโทษ ซึ่งอาจก่อให้เกิดผลลัพธ์ที่เป็นอันตรายต่อการปฏิบัติการรักษาสันติภาพ Singer (2003:6) ให้ความเห็นว่า หากบริษัททหารเอกชนที่ถูกจ้างให้ไปปฏิบัติการช่วยเหลือทางด้านมนุษยธรรมพบว่า สถานการณ์ในพื้นที่ปฏิบัติงานเลวร้ายกว่าที่ตนได้คาดไว้ อาจจะถอนกำลังคนของตนออกจากสถานการณ์นั้นได้ นอกจากนี้เนื่องจากบริษัททหารเอกชนไม่ได้อยู่ภายใต้การควบคุมของผู้บังคับหน่วยทหาร บริษัทอาจไม่ยอมรับต่อคำสั่งที่ให้ปฏิบัติงานในพื้นที่ที่อันตรายได้ ตัวอย่างเช่น บริษัท Ghurka Security Guards ถูกจ้างให้ทำการคุ้มครองเจ้าหน้าที่กำลังผสมชั่วคราว ได้ละเมิดสัญญาที่ทำไว้กับรัฐบาลเซียร่าลีโอน เนื่องจากผู้บังคับบัญชาของตนถูกสังหารโดยกลุ่มกบฏ อีกตัวอย่างหนึ่งได้แก่ กองกำลังทหารของสหรัฐต้องประสบกับสภาพความเป็นอยู่ที่เลวร้ายเป็นเวลานานหลายเดือน เนื่องจากบริษัทเอกชนผู้ทำสัญญาที่ถูกจ้างเพื่อให้บริการด้านการสนับสนุนปฏิเสธที่จะเดินทางเข้าไปในพื้นที่อันตราย Issues and Allegations: military Privatization (2004:5) นอกจากนี้ Ballard (n.d.:15) ยังกล่าวด้วยว่า “บริษัทอาจละเมิดต่อสัญญาและเผชิญหน้ากับผลทางกฎหมายเท่านั้น ในขณะที่ทหารต้องถูกปล่อยให้ตาย” ขาดการตรวจสอบได้ .............. ปัญหาอีกประการหนึ่งของบริษัททหารเอกชนก็คือไม่สามารถที่จะทำการตรวจสอบได้ กองกำลังทหารของรัฐสามารถถูกตรวจสอบจากรัฐบาลของตนได้ แต่ในทางตรงกันข้ามบริษัททหารเอกชนถูกตรวจสอบได้จากเฉพาะผู้ที่ถือหุ้นเท่านั้นและยังปลอดภัยจากการสังเกตการณ์จากสาธารณะหรือจากรัฐบาลอีกด้วย (Brayton 2002:318) สาเหตุที่สิ่งเหล่านี้ยังขาดอยู่เนื่องจากว่ารัฐบาลดูเหมือนจะไม่ได้จัดให้มีกระบวนการในการตรวจสอบการดำเนินงานของบริษัททหารเอกชน โดยเฉพาะถ้าหากงานของบริษัทเหล่านี้ประสบผลสำเร็จ (Brayton 2002:325) เนื่องจากขาดการตรวจสอบจากรัฐ อาจทำให้บริษัททหารเอกชนใช้วิธีการต่าง ๆ ในการทำให้ภารกิจของตนบรรลุและละเลยต่อพฤติกรรมด้านจริยธรรม ยกตัวอย่างเช่น Peter (2004 อ้างถึงใน Ballard, n.d:12) กล่าวว่า บริษัททหารเอกชนบางราย ได้จัดหายุทโธปกรณ์โดยผ่านวิธีการต่าง ๆ ซึ่งก็รวมทั้งวิธีการที่ถูกกฎหมาย เช่น จัดหาจากอุตสาหกรรมด้านอาวุธของรัฐบาลหรือจากตลาดการค้าอาวุธระหว่างประเทศ และด้วยวิธีการที่ผิดกฎหมาย เช่น จัดหาผ่านตลาดมืดทั้งในระดับท้องถิ่นและระหว่างประเทศ เป็นต้น อีกตัวอย่างหนึ่ง David (2002 อ้างถึงใน Ballard, n.d.:13) กล่าวว่าบริษัท Sandline International ซึ่งมีที่ตั้งในประเทศอังกฤษ ได้ขนส่งอาวุธจำนวน 30 ตัน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นปืนและกระสุนที่ผลิตในโซเวียต จากบัลกาเรียเพื่อผ่านไปยังไนจีเรีย บริษัทนี้ได้ฝ่าฝืนต่อการห้ามค้าอาวุธของสหภาพยุโรปที่มีต่อกองทัพไนจีเรีย นอกจากนี้บริษัททหารเอกชนของสหรัฐ ชื่อ Nour USA ซึ่งเป็นผู้นำของกลุ่ม DES Group ได้รับชัยชนะในการทำสัญญากับรัฐบาลสหรัฐในการจัดส่งอาวุธให้แก่กองทัพของอิรัก แต่ปรากฏว่าหนึ่งในบริษัทสมาชิกของ DES Group คือ บริษัท Ostrowski Arms ไม่มีใบอนุญาตให้ทำการส่งออกยุทโธปกรณ์ (Christian, 2004 อ้างถึงใน Ballard, n.d.:12) กำลังคนไม่เพียงพอสำหรับการปฏิบัติขนาดใหญ่ .............. บริษัททหารเอกชนอาจจะเล็กเกินไปในการปฏิบัติการรักษาสันติภาพขนาดใหญ่ ถึงแม้จะมีบริษัททหารเอกชนอยู่เป็นจำนวนมากทั่วโลกก็ตาม เช่น ในประเทศสหรัฐอเมริกา มีบริษัทรักษาความปลอดภัยเอกชนมากกว่า 10,000 บริษัท ซึ่งมีการจ้างพนักงาน 1.5 ล้านคนในการปฏิบัติหน้าที่ด้านการรักษาความปลอดภัย หรือในประเทศอังกฤษ ที่มีบริษัทรักษาความปลอดภัยเอกชนมากกว่า 7,800 บริษัท และมีพนักงานมากกว่า 162,000 คน (Mandel, 2002:115-117) อย่างไรก็ตามก็ไม่ได้หมายความว่าบริษัทเหล่านี้จะสามารถปฏิบัติภารกิจรักษาสันติภาพได้อย่างเหมาะสม เพราะว่าการปฏิบัติการรักษาสันติภาพมีลักษณะที่แตกต่างอย่างชัดเจนกับบทบาทของการรักษาความปลอดภัย นอกจากนี้มีบริษัททหารเอกชนบางบริษัทเท่านั้นที่ให้การสนับสนุนด้านยุทธการ เช่น บริษัท Executive Outcomes, Sandline International และDynCorp. ส่วนบริษัทรักษาความปลอดภัยเอกชนอื่น ๆ จะให้บริการด้านการให้คำปรึกษาด้านการทหารและการฝึก เช่น บริษัท Military Professional Resources Incorporated (MPRI) และบริษัท Defence Systems Ltd. (DSL) หรือให้การสนับสนุนการส่งกำลังบำรุง เช่น บริษัท Omega Support Ltd. และบริษัท DynCorp. เป็นต้น (Avant, 2005: 10-12) .............. เปรียบเทียบกับการปฏิบัติการรักษาสันติภาพขนาดใหญ่แล้ว บริษัททหารเอกชนอาจจะไม่สามารถสรรหาและมีกำลังคนเพียงพอในการปฏิบัติภารกิจ ตัวอย่างเช่น คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติได้อนุมัติให้จัดกำลังผู้รักษาสันติภาพจำนวน 57,370 คน สำหรับภารกิจกองกำลังสันติภาพแห่งสหประชาชาติ (the United Nations Peace Forces (UNPF) mission) ในการปฏิบัติการรักษาสันติภาพ 3 ภารกิจโดยแยกจากกันใน “บอสเนียและเฮอเซโกวิน่า, โครเอเชีย, สหพันสาธารณรัฐยูโกสลาเวียและสาธารณรัฐมาเซโดเนีย” The Blue Helmets: A Review of United Nations Peace-keeping (1996:748) นอกจากนี้ภารกิจกองกำลังคุ้มครองแห่งสหประชาชาติ (the United Nations Protection Force (UNPROFOR) mission) ยังใช้ผู้รักษาสันติภาพถึง 30,869 คน ในการจัดการและฟื้นฟูเสถียรภาพในบอสเนียและเฮอเซโกวิน่า The Blue Helmets: A Review of United Nations Peace-keeping (1996:750) .............. กระนั้นก็ตาม ข้อดีในการแปรรูปการปฏิบัติการรักษาสันติภาพให้เอกชนดำเนินการมีมากกว่า ข้อเสีย และดูเหมือนว่าบริษัททหารเอกชนจะเหมาะสำหรับบทบาทในการให้บริการด้านการสนับสนุนมากกว่าที่จะปฏิบัติงานทางทหารในการปฏิบัติการรักษาสันติภาพ มีงานสนับสนุนหลายด้านซึ่งเหมาะสำหรับบริษัททหารเอกชนในการปฏิบัติการรักษาสันติภาพ เช่น การให้ความคุ้มครองการปฏิบัติการบรรเทาทุกข์ด้านมนุษยธรรม, การจัดการขนส่ง, การติดต่อสื่อสารและการสนับสนุนการส่งกำลังบำรุง เป็นต้น อย่างไรก็ดี ปัญหาของบริษัททหารเอกชนที่กล่าวมาข้างต้นนั้นควรได้รับการแก้ไขทั้งจากสังคมภายในและสังคมระหว่างประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากองค์การสหประชาชาติ ควรจะมีกระบวนการเฝ้าสังเกตการณ์ที่เป็นมาตรฐานและมีมาตรฐานในเรื่องของสัญญาที่ชัดเจนสำหรับบริษัททหารเอกชน นอกจากนี้ บริษัททหารเอกชนควรจะอยู่ภายใต้กระบวนการยุติธรรมระหว่างประเทศ สรุป .............. ถึงแม้การแปรรูปการปฏิบัติการรักษาสันติภาพให้เอกชนดำเนินการจะมีข้อดีอยู่จำนวนมากก็ตาม เช่น การไม่มีข้อจำกัดทางด้านการเมือง, การลดค่าใช้จ่ายในการปฏิบัติภารกิจ, การตอบสนองที่รวดเร็ว, การทำงานที่มีประสิทธิภาพ และการลดการสึกหรอของยุทโธปกรณ์ของกองทัพ แต่ก็ยังมีปัญหาเช่นกันในแง่ที่ว่า ประเทศสมาชิกไม่เต็มใจด้านค่าใช้จ่ายในการจ้างบริษัททหารเอกชน, การขาดความสำนึกในคุณค่าของการรักษาสันติภาพและขาดการตรวจสอบได้, ปัญหาของการทำสัญญาและบริษัทมีขนาดเล็กหากต้องปฏิบัติภารกิจขนาดใหญ่ .............. อย่างไรก็ตาม ข้อดีนั้นมีมากกว่าข้อเสีย ในการปฏิบัติการรักษาสันติภาพ บริษัททหารเอกชนอาจเหมาะกับงานในการสนับสนุนมากกว่าการปฏิบัติหน้าที่ของทหาร นอกจากนี้แล้วสังคมภายในและระหว่างประเทศก็ควรที่จะแก้ปัญหาของบริษัททหารเอกชนเหล่านี้ด้วยเช่นกัน ขอเชิญร่วมแสดงความคิดเห็นอย่างสร้างสรรค์ กลับสู่หน้าหลัก		โดย พ.อ.กิตติพงษ์ ธีรรัตนพันธุ์ kittipong_thee@hotmail.com อ่านสมุดเยี่ยม บันทึกสมุดเยี่ยม สมุดเยี่ยมเล่มเดิม Set Homepage Add Favorite กลับสู่หน้าหลัก เพื่อความง่ายในการอ่านท่านสามารถสั่งพิมพ์บทความนี้ออกมาทาง Printer ท่านโดยเพียงกด Icon printer ที่บาร์ด้านบน ถ้าตัวอักษรเล็ก ท่านสามารถขยายให้ใหญ่ขึ้น โดยไปที่ View บน Menu bar หาคำว่า Font หรือ Text size แล้วขยายขนาดให้พอดีอ่านนะครับ
บทความนี้จัดทำขึ้นเมื่อ วันที่ 17 ส.ค. 49 โดย พันเอก กิตติพงษ์ ธีรรัตนพันธุ์ ต้องการติดต่อผู้เขียนบทความ kittipong_thee@hotmail.com